İcra takibi, alacağına kavuşamayan bir borçlunun; alacağını tahsil edilebilmesi için devlet gücünü kullanarak icra müdürlüklerinde işlem başlatıp resmiyetle alacağını tahsil etmeye çalışmasıdır.
3 icra takip türü vardır;
- İlamlı İcra Takibi (Mahkeme kararına dayalı açılan takip)
- İlamsız İcra Takibi
- Kambiyo Senedine Dayalı İcra Takibi (senet, poliçe, çek)
İcra takibinin başlatılabilmesi için öncelikle takip türünü belirlemek gerekir.
İlamlı İcra Takibi ve İlamsız İcra Takibi Ne Demektir?
Bunlar icra takibi çeşitleridir. Önce ilam kavramının ne olduğuna bakalım. İlam, herhangi bir davanın mahkeme tarafından nasıl bir hükme bağlandığını açıklayan resmi belgedir. İlamlı icrada; alacaklı mahkeme ilamı alır. İlamsız icra da para ya da teminat alacaklısına, ilam ya da bir belgeye dayanmaksızın alacağını zor kullanarak alma imkânı veren bir takip yöntemidir. İlamsız icra takibi, ilamlı icra takibinin aksine dava açmadan icra dairelerine başvurarak gerçekleştirilebilir.
İcra Dosyası Takibi Nasıl Yapılır?
İcra takibinin çeşidine göre gereken belgeler hazırlanır. Borçlu kimse yerleşim yerindeki İcra Müdürlüğüne başvurur. Söz konusu belgeler tek başına yeterli olmayacaktır. Bu yüzden icra takibi başlatmak adına ödeme emriyle takip talebinin de hazırlanmış olması gerekir. Ardından İcra Tevzi Bürosuna gidilir. Alacağın miktarına göre belirlenen harç tutarı, takibi başlatmak isteyen kimse tarafından ödenir. Bu sürecin ardından Tevzi Bürosu ilgili kişiyi İcra Müdürlüğüne yönlendirir.
Hazırlanmış tüm belgelerin İcra Müdürlüğüne bırakılmasıyla öncelikle karşı tarafa ödeme emri gönderilir. Borçlu, ödeme emrine itiraz etmezse veya verilen süre zarfında söz konusu borcunu ödemezse icra takibi kesinleşmiş olur.
İcra takibini icra avukatıyla başlatmak isteyen kimse, takibi kendisi yürütebilir. Ancak icra hukuku ve iflas hukuku, ayrıntılarının önemli olduğu kritik bir alandır.
Ödeme / İcra Emri Nedir? Bu Emri Alan Kişi Ne Yapmalıdır?
Ödeme emri ya da bir diğer adıyla icra emri, bir kimsenin ödenmemiş bir borcunun olduğunu bildiren ve aynı zamanda bunun icra müdürlüğü aracılığıyla tahsil edileceğini bildirir durumdaki belgelerdir. Söz konusu belgelerde; alacaklının ile borçlunun adı, adresleri, borç miktarları, işleyecek faiz oranı ile faiz başlangıç tarihi yer alır. Bu belge size borçluya gönderildiği anda, borçlunun da yasal haklarını kullanabilmesi için gereken süre başlamış olur. Eğer bu emri alan kişinin borcu yoksa veya belgede belirtilen miktar doğru değilse ya da önceden ödenmiş olan borç tekrar isteniyorsa takip durdurulabilir.
İcra Takibine İtiraz Süresi
İcra takibi başlatacak kimsenin bilmesi gerekenlerden biri de icra takibine itiraz edilmesinin mümkün olduğudur. İlamsız icra takibine yapılacak itiraz yazılı veya sözlü olabilir. İtirazın sözlü olması halinde bu durum tutanağa geçirilir. İlamsız icra takibinin 7 günlük itiraz süresi vardır. 7 günlük süre emrin borçluya tebliğ edilmesiyle başlar. Borçlu olan kimse, icra takibine itiraz ettiğinde takip durmuş olur. Bunun üzerine alacaklı kimse, itirazı kaldırabilmek için dava açma hakkına sahip olur. Davayı açma süresi 6 aydır. Davanın açılması durumunda ispat yükü alacaklıya ait olur. Borçlu kişi, borcun tamamına da itiraz edebilir; yalnız bir kısmı için de itiraz edebilir.
Ancak icra takibini başlatan taraf ilamlı icra takibine başvurmuşsa, böyle bir durumda borçlu olan taraf borcun varlığına yönelik bir itirazda bulunamaz. Ancak borçlunun diğer itirazlarıyla ilgili dava açma hakkı vardır. Borçlu kimse, İcra ve İflas Kanunu’nun 33. Maddesi doğrultusunda icra emrinin tebliğ edilme zamanından itibaren 7 gün içerisinde dilekçe ile İcra Mahkemesine başvurup itirazda bulunabilir.
İcra Takibine İtiraz Süresi Kaçırılırsa Ne Olur?
İlamsız icra takibine 7 günlük sürede itiraz işlemi başlamadığı takdirde ödeme emri veya icra takibi kesinleşmiş olur. Süresinden sonra yapılan itiraz kurallar neticesinde hiçbir sonuç doğurmaz. Ancak bunun tek istisnası gecikmiş itirazdır. Bir kusur olmaksızın herhangi bir engel sebebiyle söz konusu takibe itiraz edilememesi durumunda sonradan ilamsız icra takibine itiraz etmek mümkündür. İcra müdürü, itirazın verilen süre içerisinde gerçekleşip gerçekleşmediğini araştırır. İlamlı icrada ise borçlu kimseye icra emri verildikten sonra 7 gün içinde itirazın yapılması gerekir. Aksi takdirde cebri icra yoluna başvurabilme hakkı mevzuatta yer almaktadır.
Mal Beyanı Dilekçesi Neden Gönderilir?
Mal beyanı dilekçesi, borçlunun borcuna yeten miktarda mal varlığına sahip olduğunun gösterildiği dilekçedir. Bu dilekçe 10 gün içerisinde gönderilmelidir. Mal beyanında bulunulmaması durumunda, alacaklı kişinin icra mahkemesine başvurma ve mal beyanında bulunulması adına yaptırım uygulatma hakkı vardır.
Haciz İşlemi Nedir? İşlem Anında Kişinin Hakları Nelerdir?
Haciz işlemi; borçlunun borcunu ödememesi durumunda, alacaklının talebi ile borçlunun borcuna yetecek miktardaki malı ve hakları üzerindeki kullanma yetkisinin devlet aracılığı ile elinden alınmasıdır. Haciz işlemi icra memurlarının gözetimindeki eşya tespit işlemidir. İşlem sırasında icra memuru haczedilen kimsenin beyanını ve taleplerini haciz tutanağına yazar. İstendiği taktirde alacaklı veya alacaklı kişinin avukatı hazır bulunabilir. Haczedilen kimse, bu tutanağı dikkatle okuyup imzalamalıdır. Eğer hukuka aykırılık olduğu düşüncesi oluşursa icra mahkemesine şikayet davası açılır. Bununla birlikte haczedilen mallar içinde icra yasasında gösterilen birtakım mal ve devlet malları haczedilemez.
Neler Haczedilemez?
Örneğin, borçlunun yalnız bir konutu varsa ve satılması durumunda satış değeriyle sosyal konumuna uygun olan başka bir konut almasının mümkünatı yoksa bu konut haczedilemez. Emekli maaşları da kurallar dahilinde haczedilemez. Evde borçlu kişiye ait olmayan bir eşya var ise bu durumda eşyanın sahibi olan kişiye haber verilir ve haciz tutanağına yazılır.
Haczedilen Eşyaların Geri Alınması Mümkün müdür?
İcra takibine neden olan söz konusu borç ve masraflar ödendiğinde haczedilen eşyalar geri alınabilir. Haciz süresi zarfında haczedilenler yediemin deposunda tutulur. Yasal prosedürlere uygun olarak icra müdürlüklerince satılacak eşyaların bedeli alacaklı kişiye ödenir.
