E-ticaret kullanımının eğlencesi ve pratikliği sosyal medya ile kaynaşınca ortaya yeni bir kavram çıktı: S-ticaret. 2000’li yılların başlarından itibaren kendini duyuran ‘’sosyal ticaret’’, Instagram’ın hayatımızda büyük oranda yer edinmesiyle beraber daha çok gelişti ve çeşitlendi.
S-ticaret kavramı, sosyal mecralardaki ticaret ile elektronik ticaret yani e-ticaretin bir araya gelmiş halini ifade ediyor. Başlarda bu kadar rağbet göreceği düşünülmeyen ve bir varsayımdan ibaret sanılan S-ticaret, sanılanın aksine pratikte oldukça yaygınlaştı. Özellikle son zamanlarda sosyal medyada harcanan sürenin katlanarak artmasıyla internet ve akıllı telefonlar başlıca ticaret ekosistemi haline geldi. Böylece elektronik ticaretin farklı bir alternatifi olarak S-ticaret gelişti.
314 tüketicinin katılımıyla yapılan bir ankete göre, tüketicilerin %83’lük kadar büyük bir dilimi bir ürünü satın almadan önce sosyal medya kanallarında araştırma yapıyor. %16’lık dilim, sosyal mecralarda görülen ve beğenilen ürünlerde ‘‘satın al’’ butonunun olmasının tercih sebebi olduğunu söylüyor. Ürünün sosyal ağlarda beğeniliyor olması, kullanıcıların %61’lik diliminin satın alma noktasındaki kararlarını olumlu etkilediğini gösteriyor. %46’lık dilim ise satın alma aşamasında karar verirken sosyal mecralarda gördüklerini ve okuduklarını baz aldığını söylüyor.
Son zamanlarda markalar, işletmelerinin sosyal medya hesaplarını reklamla birlikte satış yapma amacıyla da kullanıyor. S-ticaretin herhangi bir web sitesi ya da e-ticaret ödemesi masrafına gerek kalmadan direkt olarak bu amaçla kurulmuş sosyal mecra hesaplarıyla ürün pazarlama imkânı küçük işletmeler için önemli bir ivme olmuştur.
S-ticaretin gelişimi; ödeme sistemlerinden kargolama sistemlerine, reklamcılıktan lojistiğe kadar pek çok şeyi değiştirdi.
Instagram Pazarında S-ticaret
Dünyada tüm sosyal mecralar içinde en çok aktif kullanıcıya sahip olan Instagram, son zamanlarda asıl amacının dışında bir de alışveriş portalı kullanımıyla revaçta. Yapılan bir ankete göre S-ticareti en fazla kullanan kuşak %30 oranla Z kuşağı oldu. %71 ile Instagram en çok tercih edilen sosyal medya platformu olarak zirvede görünüyor. Milyonlarca hesap kullanıcısının her gün günün bir bölümünü Instagram’da gezinmek için harcadığı düşünüldüğünde, bu platformun alışveriş yapmak için fazlasıyla uygun olduğu yadsınamaz. Markalar, kataloglarını ticari hesaplarına entegre edip ürünün bilgilerini markanın asıl web sitesine yönlendiren yönlendirme linki ile kullanıcılarla paylaşıyor. Bu pratik sistem iki taraf için de oldukça kolay ve hızlı işliyor. Direkt olarak satış sayfasına yönlendirme, story özelliği ile ürünleri vitrinleme, DM ile hızlı cevap alabilme gibi özellikleriyle Instagram alışverişte öne çıkan bir platform haline geliyor.
Google – S-ticaret İlişkisi
Google’ın S-ticaret işleyişi biraz daha farklı oluyor. Instagrama göre daha kısa bir yolla alışverişe yönlendiren Google, araştırdığı ürünü Google’da aratan kullanıcılarının karşısına satış kanallarına yönlendiren reklamlar çıkarıyor. Reklamlara tıklayarak ürüne ulaşan kullanıcılar alışverişlerini tamamlayabiliyor. Çoğunlukla küçük işletmeler ve global perakendecilerce satış yapmak için kullanılan Google, kullanıcının karşısına birden fazla markayı ve ürününü fiyatlarıyla birlikte sıralıyor. Arama sonuçlarına göre ürünü arayan kullanıcının aradığı ürünle karşılaşma şansının artması, anahtar sözcüklerle ürünün reklamlarına daha çok kişinin ulaşması ve kampanya yapılabilmesi gibi öne çıkan özellikleriyle Google, birçok avantaj sağlıyor.
Fancy
Fotoğraf paylaşım platformlarından biri olan Fancy, S-ticaretin yenilikçi örneklerinden biri haline geldi. Farklı olarak bu mecrada, işletmeler yerine direkt olarak bireysel hesapların satış aktiviteleri öne çıkıyor. Giyim pazarında “tavsiyenin” ne denli önemli olduğu düşünüldüğünde Fancy platformunun S-ticaretteki önemini anlayabiliriz. Bu platformda takip edilen kullanıcı, takipçisine satın alması için ilgisini çekecek bir ürünü paylaşıyor ve takipçi o ürünü satın aldığında ürünü öneren kullanıcı komisyon alıyor. Böylece kendiliğinden bir ticaret pazarı meydana geliyor. Bu ticaret ekosisteminde Fancy’nin ilerleyen zamanlarda favori pazarlardan biri olacağını söylemek mümkün.
Ülkemizde aktif kullanım konusunda öne çıkan platformlardan biri olmasa da Pinterest, katalog ve pano işlevleriyle kullanıcılarına hızlı alışveriş imkânı sunuyor. Catalogs özelliğiyle ürün katalogları platforma yükleniyor ve bunlar direkt olarak site üzerinden satış yapılabilen pinlere dönüşüyor. Bununla birlikte benzer ürünlerin de kullanıcının karşısına çıkarılması, önerilerin sunulması gibi özellikleriyle kullanıcıya yardım eden bir platforma dönüşüyor. Özellikle giyim pazarında öne çıkan bir mecra olan Pinterest’te alışveriş yapmak S-ticareti canlı kılıyor.
Influencer Marketing
S-ticaret sisteminde karşımıza çıkan bir diğer pazar ise Influencer Marketing. Influencer Marketing, markaların tanınmış kişilere reklam verip ürünlerini tanıtmaları için yapılan reklam çalışmasıdır. Bu metot ile deneyim ve tecrübelere önem veren Y kuşağı alışveriş yaparken bu tanıtım çalışmasını takip ediyor. Yapılan bir araştırmaya göre yaklaşık 500 milyon dolar civarında olan Influencer Marketing alanının, ilerleyen zamanlarda 5-10 milyar doları göreceği düşünülüyor.
Facebook, Shops Özelliği
Kullanıcı sayısı bakımından ön planda olan Facebook, bu hareketin başladığı ilk platformlardan biri olarak karşımıza çıkıyor. Geçtiğimiz Mayıs ayında Facebook tarafından duyurulan taze alışveriş uygulaması Facebook Shops, S-ticaret ekosisteminin daha da büyümesini sağlayacaktır. Pandemi sürecinde ekonomide yaşanan olumsuz etkilerle mücadele etmek için geliştirilen Facebook Shops; markaların, işletmelerin ücretsiz online mağazalarını açabilmelerini ve Facebook Messenger ile Instagram kanallarıyla satış yapabilmelerini sağlayacak. Facebook Shops, özellikle küçük işletmeleri rahatlatacak yeniliklerle karşımıza çıkıyor.
Facebook Shops küçük şirketlere yer açmakla birlikte henüz faaliyetlerini dijital dünyaya aktarmayan KOBİ’leri de sanal ticarete alıştırmış olacak. Böylece işletmeler istedikleri ürünlerini anlatarak ön plana çıkarıp satışını yapabilecek.
Bu pazarın en güzel yanlarından biri de işletmelerin sayfalarını diledikleri gibi kişiselleştirebilecekleri bir sayfaya çevirebilmeleri olacak. Facebook Shops ile reklam masrafları azalacak ve müşterilerle direkt temas kurabilecekler. Ödeme işlemleri Facebook altyapısıyla kullanıcıyı başka bir siteye yönlendirmeden yapılacak. Bu sayede işletmeler aracı ödeme sistemlerine de para ödemeyecekler. Uygulamanın aktif olacağı tarih henüz belli değil ancak tüm bu özellikleriyle Facebook Shops, sanal ticaretin büyük rakiplerinden biri olabilir.
