Günümüzde farklı alanlarda hizmet veren çok sayıda şirket bulunmaktadır. Bu şirketlerin sadece tek bir kişiye ait olabildiği gibi birden çok kişinin ortaklığıyla da kurulmuş olabilirler. Ortaklı olarak kurulan şirketlerde yerli ve yabancı ortaklar bulunabilir. Yerli ortakla şirket kurmak; yabancı ortaklı bir şirket kurmaya göre daha az uğraştırıcıdır. Yabancı ortaklı bir şirket kurmak biraz uğraştırıcı olsa da imkânsız değildir. Doğru adımları izlemeniz ve doğru hamleler yapmanız halinde siz de yabancı ortaklı bir şirket kurabilirsiniz. Bu yazıda yabancı ortaklı şirket kurmanın gerekliliklerine ve ayrıntılarına değineceğiz.
Yabancı Ortaklı Şirket Kurmak İçin Gerekli Olanlar
Dünya genelinde tüm ülkeler yabancı sermayeyi ve yatırımları ülkelerine çekmek için bazı düzenlemeler yaparlar. Bu düzenlemelerin amacı yabancı yatırımların önünü açmak ve ülkeye girişini sağlamaktır. Bu kararla doğrultusunda 2003 yılında kabul edilen ‘Doğrudan Yabancı Yatırımcılar Kanunu’ ile ülkemizde bulunan yabancı ortaklı şirketlerin sayısında artış gözlemlenmiştir. Aynı zamanda yabancı yatırımlar da artmıştır.
Yabancı ortaklı şirket kurma niyetindeyseniz ilk yapmanız gereken şirkette çalışacak yabancı ortaklar ve yöneticiler için bir çalışma izni almak olacaktır. Aksi takdirde diğer tüm adımlarda bu, önünüze engel olarak çıkacaktır ve şirket kurmanız mümkün olmayacaktır. Şirket, çalışma izni alabilmek için bazı şartları sağlamak zorundadır. Buna ek olarak, yabancı şirketlerin Türkiye’de ikamet etmemesi ve limited şirketlerde yabancı ortakların yetki sahibi olmaması durumunda çalışma izni alma zorunluluğu ortadan kalkmaktadır.
Yabancı uyruklu kişiler Türkiye’de %100 hisse sahibi olarak bir şirket kurma hakkına sahiptir. Aynı zamanda %40’dan az bir hisse oranına sahip olmamak şartı ile bir şirkete ortak da olabilirler. Şirketin ödenmiş sermayesinin en az 100.000 TL tutarında olması zorunluluğu vardır. Buna ek olarak brüt satış tutarının da 800.000 TL tutarında olması gerekmektedir. Eğer bu şart sağlanmıyorsa son senenin ihracat tutarının 250.000 dolar etmesi de yeterlidir.
Çalışma izni talep etmek isteyen şirketler için her yabancı ortağa karşılık 5 Türk vatandaşı çalıştırma zorunluluğu vardır. Şirketin kuruluş aşamasında yabancı ortaklar için çalışma izni gerekmemekle birlikte bu izin daha sonra alınabilmektedir.
Çalışma İzni Almak İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?
Çalışma izni almak isteyen yabancı ortaklar için gerekli olan bazı belgeler bulunmaktadır ve önem arz etmektedir. Eksik olması halinde işlemler yarım kalabilir. Bunlar şu şekilde listelenebilir:
- Oturma İzni (en az 6 ay geçerlidir.)
- Başvuru mektubu
- Ticaret odasından alınmış faaliyet belgesi
- Bir önceki yıla ait bilanço tablosu (Vergi dairesi veya Yeminli Mali Müşavir tarafından onaylanmış olması gerekir.)
- Vekaletname
- Şirketin en son fon ve ortaklık yapısını içinde barındıran Ticari Sicil Gazetesi
- Pasaport fotokopisi (Kimlik bilgilerini gösteren)
- Diploma veya mezuniyet belgesi (Türkçe noter tasdikli olması gerekiyor.)
- 1 tane pasaport fotoğrafı
- Şirkete ait Sosyal Güvenlik Numarası
- Yabancı ortak olacak kişinin medeni durumu
- Yabancı ortak olacak kişinin telefon numarası
- Yabancı ortağın yurt içindeki ikametgâh adresi
- Yabancı ortağın yurtdışındaki ikametgâh adresi
Yabancı Ortaklı Şirket Kuruluşu
Yabancı ortaklı şirket kurmak için izlenmesi gereken birkaç adım bulunmaktadır. Yabancı ortaklı şirket kuruluşu esnasında istenen belgelerin içinde bazı özel belgeler ve bilgiler bulunmaktadır. Bunların dışında istenen belgeler ise normal şirket kuruluşu esnasında istenenlerle aynıdır.
Yabancı Ortak Gerçek Kişi ise İstenen Belgeler:
- Ortağın pasaportunun Türkçeye çevrilmiş halinin noter tasdikli bir kopyası
- Ortak olacak kişinin vesikalık fotoğrafı
- Eğer varsa ortağın oturma izni
- Kira Sözleşmesi
- Ortağın Vergi numarası
- Vekaletname
Yabancı Ortak Tüzel Kişi ise İstenen Belgeler:
- Ortak olmak isteyen şirketin ortak olabileceğine dair genel kurur kararı
- Şirketin ticari sicil belgesi
- Tüzel kişi müdür atanacaksa müdür atama kararı
- Şirketin yetki yazısı
Eğer şirket ortaklarının daha önce Türkiye’de açtırdıkları bir banka hesapları varsa tüm işlemler hızlanacaktır. Eğer daha önce hesap açılmadıysa ortak olunacak şirketle görüşülüp pasaport ile bankaya başvuru yapılmasında sıkıntı olup olmadığı sorulmalıdır. Bu nokta özellikle Arap ülke vatandaşları için oldukça önemlidir.
Şirket kuruluş evrakları eksiksiz şekilde hazırlandıktan sonra işlemlerin tamamlanması yaklaşık bir hafta sürmektedir. Şirket kuruluşu için gerekli olan maliyet ortak sayısına, sermaye miktarına, müdür sayısına ve kira tutarına göre değişiklik gösterecektir. Kuruluş için istenen belgelerin hazırlanması sırasındaki noter ve tercüme masrafları dahil olmaksızın şirket kurmanın minimum maliyeti 3.500.000 gibi bir rakamdır.
Yabancı Ortaklığı Şirketlere Ait Bilgiler
Ülkemizde 2018 yılı verilerine göre kurulan yabancı ortaklı şirket sayısı 12.376’dır.
- 2018 yılının sonunda bu rakam 77.000’ ulaşmıştır ve bu oldukça yüksek bir rakamdır.
- Bu kurulan şirketlerin içinde %75’i Limited şirket %25’i ise anonim şirkettir.
- Türkiye’de bir yılda ortalama olarak 12.000 adet yabancı ortaklı şirket kuruluyor.
En çok yabancı ortaklık kurulan şehirleri söyle sıralayabiliriz:
- İstanbul Yabancı Ortaklı Şirket Sayısı: 7567
- Mersin Yabancı Ortaklı Şirket Sayısı: 593
- Gaziantep Yabancı Ortaklı Şirket Sayısı: 534
- Hatay Yabancı Ortaklı Şirket Sayısı: 525
- Bursa Yabancı Ortaklı Şirket Sayısı: 498
- Antalya Yabancı Ortaklı Şirket Sayısı: 464
- Ankara Yabancı Ortaklı Şirket Sayısı: 420
Şirket Nedir?
Günümüzde çok farklı alanlarda hizmet veren şirketler bulunmaktadır. Şirketler kendi aralarında farklı sınıflara ayrılırlar ve bu sınıfların farklı nitelikleri mevcuttur. En basit tanımı ile şirket; bir ya da birden fazla kişi tarafından mal veya hizmet üreterek kazanç elde etmek için kurulan tüzel yapıdır.
Şirket Türleri Nelerdir?
Günümüzde farklı alanlarda hizmet veren farklı büyüklükte şirketler bulunur. Sözlük anlamı olarak şirket; bir veya birden fazla şahıs tarafından kar elde etme ve ürün üretme hedefiyle kurulan tüzel yapı anlamına gelir. Şirketler kendi aralarında farklı çeşitlere ayrılırlar. Yıllardan beri bu şirket türlerine ait olan çok sayıda kuruluş farklı alanlarda hizmet vermeye devam ediyor. Tüm bu türlerin farklı özellikleri ve kuralları bulunuyor. Her sınıftaki şirketin kişi sayısı, hisse özellikleri ve şirket sorumlulukları farklıdır. Bu özellikler doğrultusunda yönetilen büyük ve küçük kuruluşların ilk amacı kar etmek ve piyasada adlarını duyurmaktır. Bu türleri şu şekilde listeleyebiliriz:
Sermaye Şirketleri
- Anonim
- Limited
- Paylı komandit
Şahıs Şirketleri
- Kolektif
- Adi Komandit
- Adi Şirket
İki Kategoride de Bulunabilecek Şirketler
- Ticaret
- Faktöring
Sermaye şirketleri; değerlerini ve güçlerini sermayelerinden alan şirketler olarak bilinir. Her ortağın yönetim gücü verdiği sermaye miktarına göre sınırlanır. Paylar şahsi değildir; satılabilir veya devredilebilir. Bir ortağın ayrılmasıyla ortaklık bozulmaz.
Şahıs şirketlerinde ortakların sorumluluğu sınırsızdır. Tek bir kişi veya birçok kişi tarafından kurulabilen bir şirket türüdür. Bu şirket ortaklığı devredilmesi zordur. Bu işlem için tüm ortakların onay vermesi gerekir.
İki kategoride de bulunabilecek şirketler; e- ticaret ve faktöring olarak ikiye ayrılırlar ve ikisi de ayrı özelliklere sahiptir.
